vademecum księgowego, prowadzenie ksiąg rachunkowych, księgi podatkowe
lupa
A A A

Koszty bilansowe rozliczane w czasie - Dodatek nr 6 do Zeszytów Metodycznych Rachunkowości nr 8 (464) z dnia 20.04.2018

Rezerwy na świadczenia pracownicze uzależnione od stażu pracy

Czy każda jednostka zatrudniająca pracowników ma obowiązek tworzenia rezerwy na odprawy emerytalne? Na jakich kontach księguje się tę rezerwę oraz w których pozycjach bilansu i rachunku zysków i strat prezentuje się kwotę utworzonej rezerwy?

Dokonywanie biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów na przyszłe świadczenia na rzecz pracowników dotyczy w szczególności odpraw emerytalnych i rentowych oraz nagród jubileuszowych. Są to długoterminowe świadczenia pracownicze uzależnione od stażu pracy i stanowią zobowiązanie jednostki w stosunku do pracowników w przyszłości. Bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów z tytułu takiego zobowiązania powinny być ustalane w wiarygodnie oszacowanej wartości.

Rezerwy na świadczenia pracownicze tworzy się, jeżeli spełnione są jednocześnie następujące warunki:

1) obowiązek pracodawcy do tego rodzaju świadczeń na rzecz pracowników wynika z prawa pracy, zbiorowych układów pracy lub umów o pracę oraz

2) kwoty tych świadczeń są na tyle istotne, że nieuwzględnienie ich w sprawozdaniu finansowym wpłynie ujemnie na obraz sytuacji majątkowej i finansowej oraz wynik finansowy jednostki.

Natomiast w sytuacji gdy kwota rezerwy na świadczenia pracownicze nie jest istotna (np. przysługująca odprawa emerytalna w myśl Kodeksu pracy jest w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia), jednostka może - w ramach przyjętych zasad (polityki) rachunkowości - stosować uproszczenia polegające na niedokonywaniu biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów z tytułu m.in. świadczeń pracowniczych i w konsekwencji nie tworzyć przedmiotowej rezerwy (art. 4 ust. 4 ustawy o rachunkowości). Ostatecznie decyzję o dokonaniu rozliczeń międzyokresowych kosztów z tytułu świadczeń pracowniczych podejmuje kierownik jednostki, który ponosi w każdym przypadku odpowiedzialność za wykonywanie obowiązków w zakresie rachunkowości, w tym za wycenę aktywów i pasywów oraz wynik finansowy (por. art. 4 ust. 5 ustawy o rachunkowości).

Zwracamy ponadto uwagę, iż przy ujmowaniu, wycenie, prezentacji oraz ujawnianiu w sprawozdaniach finansowych rezerw na przyszłe świadczenia pracownicze jednostki mogą, na mocy art. 10 ust. 3 ustawy o rachunkowości, skorzystać ze wskazówek zawartych w KSR nr 6.

Rezerwy w postaci biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów na świadczenia pracownicze (tu odprawa emerytalna) odnosi się w wiarygodnie oszacowanej wartości, w ciężar kosztów bezpośrednio związanych z działalnością operacyjną. W księgach rachunkowych utworzenie takich rezerw (w kwocie przypadającej na dany okres sprawozdawczy) można ująć w sposób przedstawiony w tabeli.

W jednostce prowadzącej wyłącznie konta zespołu 4 W jednostce prowadzącej konta zespołu 4 i 5 lub wyłącznie konta zespołu 5
- Wn konto 49 "Rozliczenie kosztów",
- Ma konto 64-1 "Bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów"
- Wn konto zespołu 5,
- Ma konto 64-1 "Bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów"

W identyczny sposób podwyższa się w kolejnych latach wysokość biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów.

Co istotne, świadczenia pracownicze, takie jak np. odprawy emerytalne są świadczeniami długoterminowymi. Przy tego rodzaju świadczeniach istnieje niepewność co do tego, kiedy zdarzenie warunkujące wypłatę świadczenia nastąpi albo czy w ogóle będzie miało miejsce. Dlatego też najczęściej jednostki korzystają w tym zakresie z metody szacowania rezerw opisanej szczegółowo w MSR 19 lub też korzystają z usług aktuariusza. Przy ustalaniu wartości rezerwy przyjmuje się odpowiednie wskaźniki (stopa dyskonta, przewidywany wskaźnik inflacji, wskaźnik rotacji pracowników i inne).

Przykład

I. Założenia:

  1. Na dzień bilansowy, 31 grudnia 2017 r., jednostka ustaliła rezerwę na odprawę emerytalną dla kierownika działu finansowego zatrudnionego od 1 stycznia 2017 r. i zarabiającego miesięcznie: 6.000 zł.
     
  2. Zakładany wzrost wynagrodzeń w jednostce wynosi 2% rocznie.
     
  3. Za 10 lat pracownik osiągnie wiek emerytalny. Po 10 latach od dnia zatrudnienia, czyli w 2027 r., przysługiwać mu będzie odprawa emerytalna w wysokości 300% jego wynagrodzenia.
     
  4. Dla celów przykładu przyjęto założenie, że prawdopodobieństwo zatrudnienia pracownika do 2027 r. wynosi: 100%, a stopa dyskontowa wynosi: 10% i jest niezmienna w analizowanym okresie.
     
  5. Jednostka ewidencjonuje koszty na kontach zespołu 4 i 5.

II. Ustalenie kwoty rezerwy na odprawę emerytalną dla jednego pracownika na dzień bilansowy 2017 r.:

  1. Kwota odprawy emerytalnej na dzień wymagalności wynosi:
    6.000 zł × (1 + 0,02)9 × 300% = 6.000 zł × 1,1951 × 300% = 21.511,80 zł.
     
  2. Prawdopodobieństwo wypłaty świadczenia na dzień bilansowy wynosi: 1.
     
  3. Przyszła wysokość odprawy przypadająca na jeden rok zatrudnienia wynosi:
    21.511,80 : 10 lat = 2.151,18 zł.
     
  4. Obliczenie kwoty rezerwy na dzień bilansowy 2017 r.:
Wyszczególnienie Lata
2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 2026
Kwota odprawy przypadająca na rok obrotowy (w zł) 2.151,18 2.151,18 2.151,18 2.151,18 2.151,18 2.151,18 2.151,18 2.151,18 2.151,18 2.151,18
Współczynnik dyskontujący dla 10% 0,4241 0,4665 0,5132 0,5645 0,6209 0,6830 0,7513 0,8265 0,9091 1,0000
Bieżąca wartość rocznej rezerwy na odprawę (w zł) 912,32 1.003,53 1.103,99 1.214,34 1.335,67 1.469,26 1.616,18 1.777,95 1.955,64 2.151,18
Suma (w zł) 912,32  

III. Dekretacja:

Opis operacji Kwota Konto
Wn Ma
1. PK - kwota rezerwy obciążająca 2017 r. 912,32 55 64-1

IV. Księgowania:

Rezerwy na świadczenia pracownicze uzależnione od stażu pracy

Rezerwy na świadczenia pracownicze - w myśl art. 39 ust. 2a ustawy o rachunkowości - wykazuje się w pasywach bilansu jako rezerwy na zobowiązania. W zależności od zakresu informacji wykazywanych w bilansie danej jednostki rezerwy te wykazuje się w pozycji:

Bilans według załącznika nr 1 Bilans według załącznika nr 4 Bilans według załącznika nr 5
B.I.2. "Rezerwa na świadczenia emerytalne i podobne
- długoterminowe
- krótkoterminowe"
B. "Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania, w tym:
- rezerwy na zobowiązania"
B.I. "Rezerwy na zobowiązania, w tym
- rezerwa na świadczenia emerytalne i podobne"

Prezentacja rezerw na świadczenia pracownicze jako długo- lub krótkoterminowych jest związana z terminem wykorzystania tych rezerw, tj. powyżej 12 miesięcy i w ciągu 12 miesięcy od dnia bilansowego.

Z kolei w rachunku zysków i strat (RZiS), kwotę rezerwy utworzonej na świadczenia pracownicze wykazuje się - w zależności od zakresu informacji wykazywanej w tym sprawozdaniu - w pozycji:

Wariant RZiS RZiS według załącznika nr 1 RZiS według załącznika nr 4 RZiS według załącznika nr 5
Kalkulacyjny B.I. "Koszt wytworzenia sprzedanych produktów" lub D. "Koszty sprzedaży" albo E. "Koszty ogólnego zarządu" Załącznik nie przewiduje RZiS w wariancie kalkulacyjnym B. "Koszty sprzedanych produktów, towarów i materiałów" lub C. "Koszty sprzedaży" albo D. "Koszty ogólnego zarządu"
Porównawczy A.II. "Zmiana stanu produktów" A. "Przychody podstawowej działalności operacyjnej i zrównane z nimi, w tym zmiana stanu produktów" A.II. "Zmiana stanu produktów"
 Jeśli nie znalazłeś informacji, której szukasz,
wejdź do serwisu
www.PoradnikKsiegowego.pl » 

Terminarz

maj 2018
PN WT ŚR CZ PT SO ND
1
2
3
4
5
6
8
9
11
12
13
16
17
19
20
22
23
24
26
27
29
30
31
ASYSTENT GOFIN - Darmowa aplikacja dla Księgowych
sklep.gofin.pl - RABATY, NAGRODY, PROMOCJE
NEWSLETTERY
Fachowe czasopisma - PoznajProdukty.gofin.pl
Zasady rachunkowości w jednostkach i zakładach budżetowych
Rachunkowość finansowa, budżetowa, w przykładach liczbowych ...
Vademecum podatnika - podstawowe informacje dotyczące podatków
Przydatne linki

Portal Podatkowo-Księgowy

www.GOFIN.pl

www.Gofin.pl/Podatki

www.Gofin.pl/Rachunkowosc

www.Gofin.pl/Bilans

www.Gofin.pl/Prawnik-Radzi

www.Gofin.pl/Skladki-Zasilki

www.Gofin.pl/PIT

www.Gofin.pl/Prawo-Pracy

 
     
Narzędzia Księgowego

www.Asystent.Gofin.pl

www.Newslettery.Gofin.pl

www.PytaniaCzytelnikow.Gofin.pl

www.Druki.Gofin.pl

www.Orzecznictwo.Gofin.pl

www.Terminy.Gofin.pl

www.Forum.Gofin.pl

www.Przepisy.Gofin.pl

www.WideoPomocniki.Gofin.pl

www.IndeksKsiegowan.Gofin.pl

www.PrzewodnikKadrowego.Gofin.pl

www.Wskazniki.Gofin.pl

www.Interpretacje.Gofin.pl

www.PrzewodnikKsiegowego.Gofin.pl

www.WszystkoDlaKsiegowych.pl

www.Kalkulatory.Gofin.pl

   
     
Serwisy specjalistyczne

www.AutowFirmie.pl

www.PodatekodNieruchomosci.pl

www.StawkiVAT.pl

www.Czas-Pracy.pl

www.PodatekPCC.pl

www.UmowyCywilnoprawne.pl

www.EmeryturyiRenty.pl

www.PodatekVAT.pl

www.UmowyoPrace.pl

www.KalkulatoryPodatkowe.pl

www.PodatkiLokalne.pl

www.UrlopyPracownicze.pl

www.KasaFiskalna.pl

www.PoradnikKsiegowego.pl

www.UrlopyWychowawcze.pl

www.KodeksCywilny.pl

www.PoradyPodatkowe.pl

www.VademecumBHP.pl

www.KodeksPracy.pl

www.Prawnik-Rodzinny.pl

www.VademecumKadrowego.pl

www.KodeksSpolek.pl

www.PrzepisyPrawne.pl

www.VademecumKsiegowego.pl

www.LeasingFinansowy.pl

www.ReprezentacjaiReklama.pl

www.VademecumPodatnika.pl

www.LeasingOperacyjny.pl

www.RozliczeniaPodatkowe.pl

www.ZakladamyFirme.pl

www.OdliczeniaVAT.pl

www.RozliczenieDelegacji.pl

www.ZasilekChorobowy.pl

www.OrdynacjaPodatkowa.pl

www.RozliczenieWynagrodzenia.pl

www.ZasilekMacierzynski.pl

www.PlanKont.pl

www.SerwisBudzetowy.pl

www.Zasilki.pl

www.PodatekAkcyzowy.pl

www.SkladkaZUS.pl

www.ZFSS.pl

www.PodatekDochodowy.pl

www.SrodkiTrwale.pl

 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
gofin
sgk
czasopisma
forum
sklep
gazeta podatkowa
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60