vademecum księgowego, prowadzenie ksiąg rachunkowych, księgi podatkowe
lupa
A A A

Rachunkowość jednostek handlowych - Dodatek nr 11 do Zeszytów Metodycznych Rachunkowości nr 14 (542) z dnia 20.07.2021

Zapasy towarów w jednostce prowadzącej sprzedaż detaliczną

Wybór metody ewidencji zapasów towarów handlowych

Sprzedaż towarów w obrocie detalicznym jest realizowana w niewielkich ilościach na rzecz podmiotów indywidualnych i dokumentowana z reguły paragonami fiskalnymi. W sprzedaży detalicznej dominuje gotówkowa forma płatności lub zapłata przy użyciu karty płatniczej.

Ewidencja zapasów towarów w jednostce prowadzącej sprzedaż detaliczną może być prowadzona ilościowo-wartościowo lub wartościowo.

W placówkach handlu detalicznego istnieje również możliwość rezygnacji z bieżącej ewidencji zapasów towarów. Kierownik jednostki, stosując art. 17 ust. 2 pkt 4 ustawy o rachunkowości, może ustalić, iż wartość towarów na dzień ich zakupu będzie odpisywana w koszty, a ustalenie stanu tych składników aktywów i jego wycena oraz korekta kosztów o wartość tego stanu będzie dokonywana, nie później niż na dzień bilansowy.

Wyboru odpowiedniej metody dokonuje jednak kierownik jednostki, dając temu wyraz w przyjętych do stosowania zasadach (polityce) rachunkowości.

Ustalenie cen ewidencyjnych towarów w punktach sprzedaży

Punktem wyjścia w procesie ustalania ceny ewidencyjnej opartej na cenie sprzedaży netto lub brutto jest określenie wysokości planowanej lub przewidywanej ceny zakupu lub nabycia. Następnie określa się poziom marży, jaki jednostka zamierza zrealizować na każdej jednostce sprzedanego towaru.

Cenę sprzedaży netto można ustalić rachunkiem "w stu", według następującego wzoru:

Cena sprzedaży netto =  100%  × cena zakupu (nabycia)
100% - % marży


Przykład

Spółka w bieżącym roku zamierza wprowadzić do sprzedaży towar "X". W trakcie rozmów z dostawcą ustalono, że cena zakupu tego towaru wyniesie: 120 zł/szt. (cena zakupu netto). Spółka zakłada realizację 40% marży na sprzedaży każdej sztuki towaru.

  1. Ustalenie wysokości ceny ewidencyjnej na poziomie ceny sprzedaży netto:

100%  × 120 zł/szt. = 200 zł/szt.
(100% - 40%)

  1. Ustalenie odchyleń z tytułu zarezerwowanej marży: 200 zł/szt. × 40% = 80 zł/szt.

Cenę sprzedaży netto można ustalić również rachunkiem "od sta", według wzoru:

Cena sprzedaży netto = cena zakupu +  cena zakupu × % marży
100%


Przykład

Spółka w bieżącym roku zamierza wprowadzić do sprzedaży towar "X". W trakcie rozmów z dostawcą ustalono, że cena zakupu tego towaru wyniesie: 120 zł/szt. (cena zakupu netto). Spółka zakłada realizację 40% marży na sprzedaży każdej sztuki towaru.

  1. Ustalenie wysokości ceny ewidencyjnej na poziomie ceny sprzedaży netto:

120 zł/szt. +  120 zł/szt. × 40%  = 168 zł/szt.
100%

  1. Ustalenie odchyleń z tytułu zarezerwowanej marży:

(120 zł/szt. × 40%)  = 48 zł/szt.
100%

Towary w punktach sprzedaży detalicznej, z uwagi na sprzedaż w większości gotówkową za pomocą kasy fiskalnej oraz dużą różnorodność towaru w ofercie, z reguły ewidencjonuje się w cenach sprzedaży brutto. W takich jednostkach powstają dwa rodzaje odchyleń, tzn.:

1) odchylenia od cen ewidencyjnych z tytułu marży - za które uważa się różnicę między wartością towarów w cenach sprzedaży netto a wartością w cenach zakupu lub nabycia,

2) odchylenia od cen ewidencyjnych z tytułu VAT należnego - za które przyjmuje się podatek od towarów i usług wliczony w cenę sprzedaży brutto, przyjętą za cenę ewidencyjną towaru, ustalony na poziomie VAT należnego obliczonego według obowiązującej dla danego towaru stawki opodatkowania.

W przypadku stosowania stałych cen ewidencyjnych na poziomie cen sprzedaży brutto wskazane jest prowadzenie dwóch kont analitycznych w ramach konta 34-2 - osobno dotyczących odchyleń od cen ewidencyjnych z tytułu marży oraz odchyleń od cen ewidencyjnych z tytułu VAT należnego.

W celu ustalenia ceny ewidencyjnej na poziomie ceny sprzedaży brutto należy powiększyć cenę sprzedaży netto o właściwą dla danego towaru stawkę VAT.

Cenę sprzedaży brutto można ustalić według następującego wzoru:

Cena sprzedaży brutto = cena sprzedaży netto × (1 + stawka VAT)

Przykład

Spółka w bieżącym roku zamierza wprowadzić do sprzedaży towar "Y". W trakcie rozmów z dostawcą ustalono, że cena zakupu tego towaru wyniesie: 300 zł/szt. (cena zakupu netto). Spółka zakłada realizację 30% marży na sprzedaży każdej sztuki towaru. Sprzedaż tego towaru jest opodatkowana 23% stawką VAT.

  1. Ustalenie wysokości ceny ewidencyjnej na poziomie ceny sprzedaży netto (metodą "w stu"):

100%  × 300 zł/szt. = 428,57 zł/szt.
(100% - 30%)

  1. Ustalenie odchyleń z tytułu zarezerwowanej marży:

428,57 zł/szt. × 30% = 128,57 zł/szt.

  1. Ustalenie ceny ewidencyjnej na poziomie ceny sprzedaży brutto:

428,57 zł/szt. × 1,23 = 527,14 zł/szt.

  1. Ustalenie odchyleń z tytułu zarezerwowanego VAT:

527,14 zł/szt. × 23/123 = 98,57 zł/szt.


Przykład

Spółka w bieżącym roku zamierza wprowadzić do sprzedaży towar "Y". W trakcie rozmów z dostawcą ustalono, że cena zakupu tego towaru wyniesie: 300 zł/szt. (cena zakupu netto). Spółka zakłada realizację 30% marży na sprzedaży każdej sztuki towaru. Sprzedaż tego towaru jest opodatkowana 23% stawką VAT.

  1. Ustalenie wysokości ceny ewidencyjnej na poziomie ceny sprzedaży netto (metodą "od sta"):

300 zł/szt. + (300 zł/szt. × 30%) = 390 zł/szt.

  1. Ustalenie odchyleń z tytułu zarezerwowanej marży:

300 zł/szt. × 30% = 90 zł/szt.

  1. Ustalenie ceny ewidencyjnej na poziomie ceny sprzedaży brutto:

390 zł/szt. × 1,23 = 479,70 zł/szt.

  1. Ustalenie odchyleń z tytułu zarezerwowanego VAT:

479,70 zł/szt. × 23/123 = 89,70 zł/szt.


Ewidencja księgowa przyjęcia towarów wycenianych według cen ewidencyjnych
na poziomie cen sprzedaży brutto

1. PZ - przyjęcie towaru do magazynu (w cenie ewidencyjnej ustalonej na poziomie cen sprzedaży brutto):

- Wn konto 33 "Towary",
- Ma konto 30 "Rozliczenie zakupu".

2. PK - odchylenia od cen ewidencyjnych towarów:

a) odchylenia z tytułu marży:

- Wn konto 30 "Rozliczenie zakupu",
- Ma konto 34-2/1 "Odchylenia od cen ewidencyjnych towarów z tytułu marży",

b) odchylenia z tytułu VAT:

- Wn konto 30 "Rozliczenie zakupu",
- Ma konto 34-2/2 "Odchylenia od cen ewidencyjnych towarów z tytułu VAT".

W przypadku stosowania stałych cen ewidencyjnych wartość rozchodu towarów wycenia się po tych cenach, a następnie koryguje się o odchylenia przypadające na sprzedane towary.

Rozliczanie odchyleń od cen ewidencyjnych towarów

Przypominamy, iż odchylenia od stałych cen ewidencyjnych jednostka powinna rozliczać co najmniej na koniec okresu sprawozdawczego, czyli miesiąca, kwartału, roku. W świetle bowiem art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy o rachunkowości, okresem sprawozdawczym jest okres, za który jednostka sporządza sprawozdanie finansowe w trybie przewidzianym ustawą lub inne sprawozdania sporządzane na podstawie ksiąg rachunkowych.

Odchylenia od stałych cen ewidencyjnych towarów z tytułu marży można rozliczać na dwa sposoby, tzn. na bieżąco w miarę ich rozchodu lub po zakończeniu okresu sprawozdawczego za pomocą wskaźnika odchyleń przeciętnych (Wop).

Natomiast odchylenia od cen ewidencyjnych towarów w detalu z tytułu VAT, rozlicza się w momencie sprzedaży towarów - w wysokości VAT należnego zawartego w utargach gotówkowych lub fakturach, zarachowanego na uznanie urzędu skarbowego.

Przykład

I. Założenia:

  1. Jednostka handlu detalicznego prowadzi ewidencję towarów w stałych cenach ustalonych na poziomie cen sprzedaży brutto, z marżą handlową skalkulowaną na poziomie 30%.
  2. W bieżącym okresie sprawozdawczym zakupiono towary na kwotę netto: 100 szt. × 180 zł/szt. = 18.000,00 zł (plus VAT 23%: 4.140,00 zł).
  3. Według raportu z kasy fiskalnej dokonano sprzedaży gotówkowej 55 szt. tych towarów na kwotę: 17.395,40 zł (w tym VAT należny: 3.252,80 zł).

II. Ustalenie jednostkowej ceny sprzedaży brutto (metoda "w stu"):

1. Cena ewidencyjna na poziomie ceny sprzedaży netto =  100%  × 180 zł/szt. = 257,14 zł/szt.
(100% - 30%)

  1. Odchylenia z tytułu zarezerwowanej marży:

257,14 zł/szt. × 30% = 77,14 zł/szt.; 100 szt. × 77,14 zł/szt. = 7.714,00 zł.

  1. Cena ewidencyjna na poziomie ceny sprzedaży brutto:

257,14 zł/szt. × 1,23 = 316,28 zł/szt.

  1. Odchylenia z tytułu zarezerwowanego VAT:

316,28 zł/szt. × 23/123 = 59,14 zł/szt.; 100 szt. × 59,14 zł/szt. = 5.914,00 zł.

III. Rozliczenie odchyleń z tytułu marży przypadających na towary sprzedane:

  1. Wartość zapasu w cenach ewidencyjnych ustalona na koniec okresu:

Rk = (100 szt. × 316,28 zł/szt.) - (55 szt. × 316,28 zł/szt.) = 14.232,60 zł.

  1. Wskaźnik odchyleń przeciętnych:

Wop = (7.714,00 zł × 100) : (14.232,60 zł + 17.395,40 zł) = 24,38978.

  1. Odchylenia przypadające na sprzedane towary:

Os = (17.395,40 zł × 24,38978) : 100 = 4.242,70 zł.

  1. Odchylenia przypadające na zapas towarów:

ORk = (14.232,60 zł × 24,38978) : 100 = 3.471,30 zł.

IV. Dekretacja:

Opis operacji Kwota Konto
Wn Ma
1. FZ - faktura dokumentująca zakup towarów:      
   a) wartość brutto: 18.000 zł + 4.140 zł =  22.140,00 zł 30 21
   b) VAT naliczony podlegający odliczeniu 4.140,00 zł 22-1 30
2. PZ - przyjęcie towarów do magazynu według cen ewidencyjnych ustalonych na poziomie ceny sprzedaży brutto: 100 szt. × 316,28 zł/szt. =  31.628,00 zł 33 30
3. PK - przeksięgowanie odchyleń od cen ewidencyjnych:      
   a) odchylenia z tytułu marży: 100 szt. × 77,14 zł/szt. =  7.714,00 zł 30 34-2/1
   b) odchylenia z tytułu VAT: 100 szt. × 59,14 zł/szt. =  5.914,00 zł 30 34-2/2
4. Raport z kasy fiskalnej - gotówkowa sprzedaż towarów:      
   a) wartość brutto sprzedaży 17.395,40 zł 10  
   b) VAT należny 3.252,80 zł   22-2
   c) przychód ze sprzedaży (wartość netto) 14.142,60 zł   73-0
5. WZ - wydanie sprzedanych towarów z magazynu: 55 szt. × 316,28 zł/szt. =  17.395,40 zł 73-1 33
6. PK - wyksięgowanie odchyleń przypadających na towary sprzedane:      
   a) odchylenia z tytułu marży 4.242,70 zł 34-2/1 73-1
   b) odchylenia z tytułu VAT 3.252,80 zł 34-2/2 73-1 

V. Księgowania:

Rozliczenie odchyleń z tytułu marży przypadających na towary sprzedane

 Jeśli nie znalazłeś informacji, której szukasz,
wejdź do serwisu
www.PoradnikKsiegowego.pl » 
Więcej w zasobach płatnych

Serwis Głównego Księgowego

Gazeta Podatkowa

Terminarz

październik 2021
PN WT ŚR CZ PT SO ND
1
2
3
4
6
9
10
13
16
17
19
23
24
26
27
29
30
31
sklep.gofin.pl - RABATY, NAGRODY, PROMOCJE
NEWSLETTERY
Fachowe czasopisma - PoznajProdukty.gofin.pl
Zasady rachunkowości w jednostkach i zakładach budżetowych
Rachunkowość finansowa, budżetowa, w przykładach liczbowych ...
Vademecum Podatnika - podstawowe informacje dotyczące podatków
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • zapewnienia prawidłowego działania serwisów (utrzymania sesji),

  • analizy statystyk ruchu i reklam w serwisach,

  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc, Gemius S.A.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda

    Aby móc wyświetlać spersonalizowane reklamy dopasowane do Pani/Pana zainteresowań w związku z odwiedzaniem niniejszego serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych. Udzielenie takiej zgody jest całkowicie dobrowolne (nie ma obowiązku jej udzielenia).

Zgoda

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na przetwarzanie Pani/Pana danych osobowych w związku z możliwością wyświetlenia reklam dopasowanych do Pani/Pana zainteresowań poprzez kliknięcie w przycisk „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody.