vademecum księgowego, prowadzenie ksiąg rachunkowych, księgi podatkowe
lupa
Uwaga: Do 31 maja br. rolnik-przedsiębiorca informuje KRUS o podatku dochodowym z działalności gospodarczej za 2023 r. Uwaga: Do 31 maja 2024 r. powiadomienie ZUS o zarobkach osób pobierających świadczenie przedemerytalne Uwaga: Do 31 maja 2024 r. - czas na zasilenie zakładowego funduszu świadczeń socjalnych
A A A

Jak sporządzić politykę rachunkowości jednostki? - Dodatek nr 8 do Zeszytów Metodycznych Rachunkowości nr 10 (586) z dnia 20.05.2023

Czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów

Rozliczenie kosztów stosownie do upływu czasu lub wielkości świadczeń

art. 39 ust. 1 ustawy o rachunkowości wynika, iż jednostki dokonują czynnych rozliczeń międzyokresowych kosztów, jeżeli dotyczą one przyszłych okresów sprawozdawczych.

Czynnych rozliczeń międzyokresowych kosztów dokonuje się w odniesieniu do kosztów prostych (rodzajowych) działalności operacyjnej oraz kosztów finansowych. Wobec stosowania zasady ostrożności nie rozlicza się w czasie pozostałych kosztów operacyjnych. Jak bowiem wynika z art. 7 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy, poszczególne składniki aktywów i pasywów wycenia się stosując rzeczywiście poniesione na ich nabycie (wytworzenie) ceny (koszty), z zachowaniem zasady ostrożności. W szczególności należy w tym celu w wyniku finansowym, bez względu na jego wysokość, uwzględnić m.in. wszystkie poniesione pozostałe koszty operacyjne.

Wykaz przykładowych zdarzeń ujmowanych jako czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów został przedstawiony w poniższej tabeli.

Przykładowe koszty działalności operacyjnej rozliczane w czasie
- koszty remontów środków trwałych (kapitalnych, średnich i okresowych, a nie remontów bieżących i napraw),
- koszty zakupu materiałów i towarów przypadające na zapasy materiałów i towarów (niewliczone w cenę nabycia),
- opłaty ponoszone przy umowach leasingu operacyjnego, tzn. opłata za zawarcie umowy oraz opłata wstępna,
- ubezpieczenia komunikacyjne i majątkowe,
- koszty opłacane z góry za cały okres trwania umowy, np. czynsz, energia,
- koszty prenumeraty czasopism,
- podatek od nieruchomości oraz roczne opłaty za wieczyste użytkowanie gruntu,
- koszty przygotowania nowej produkcji,
- koszty trwających prac rozwojowych,
- jednorazowy odpis na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych
Przykładowe koszty finansowe rozliczane w czasie
- różnica między wyższą ceną wykupu a niższą ceną sprzedaży emitowanych przez jednostki obligacji,
- zapłacone z góry odsetki i prowizje od otrzymanych kredytów i pożyczek

Odpisy czynnych rozliczeń międzyokresowych kosztów mogą następować stosownie do upływu czasu lub wielkości świadczeń, a czas i sposób rozliczenia powinien być uzasadniony charakterem rozliczanych kosztów, z zachowaniem zasady ostrożności (por. art. 39 ust. 3 ustawy o rachunkowości).

Koszty można zatem rozliczać stosownie do:

1) upływu czasu - w równych kwotach przypadających na poszczególne okresy sprawozdawcze (miesiące),

2) wielkości świadczeń (ilościowo) - proporcjonalnie do określonego wskaźnika, np. rozmiarów produkcji, wielkości sprzedaży, zleceń produkcyjnych i innych.

Rozliczanie kosztów stosownie do upływu czasu

Metoda rozliczania kosztów stosownie do upływu czasu może być stosowana np. dla:

  • ubezpieczeń komunikacyjnych i majątkowych,
  • świadczeń opłacanych z góry za cały okres trwania umowy, np. czynsze, prenumeraty czasopism,
  • podatku od nieruchomości, rocznej opłaty za wieczyste użytkowanie gruntu,
  • jednorazowych odpisów na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych.

Czas rozliczania kosztów powinien pokrywać się z okresem wynikającym z otrzymanych dokumentów źródłowych (np. w odniesieniu do kosztów ubezpieczeń będzie to okres wskazany w polisie, w przypadku kosztów najmu - okres wskazany w umowie najmu).

W przypadku rozliczania kosztów stosownie do upływu czasu, ich rzeczywistą wielkość przypadającą na jeden okres sprawozdawczy można ustalić według wzoru:

Kt = Kc
t
gdzie:
Kt - koszty do rozliczenia przypadające na okres sprawozdawczy,
Kc - całkowite koszty do rozliczenia w czasie,
t - liczba okresów sprawozdawczych
Ilościowe rozliczenie kosztów

Rozliczanie kosztów stosownie do wielkości świadczeń (ilościowo) może dotyczyć np.:

  • kosztów przygotowania nowej produkcji, 
  • kosztów remontów środków trwałych,
  • kosztów zakupu.

W przypadku ilościowego rozliczenia kosztów, np. przygotowania nowej produkcji, można zastosować następujący wzór:

Kt = Kc × Qt
Q
gdzie:
Kt - koszty do rozliczenia przypadające na okres sprawozdawczy,
Kc - całkowite koszty do rozliczenia w czasie,
Q - całkowita liczba produktów, w stosunku do której rozlicza się koszty (planowane rozmiary produkcji),
Qt - rzeczywista liczba produktów w okresie sprawozdawczym

Natomiast koszty zakupu przypadające na zapasy materiałów i towarów mogą być rozliczane za pomocą wskaźnika odchyleń. Koszty te będą wówczas rozliczane za pomocą następującego wzoru:

WNkz = (Kzp + Kzb) ×100
(Zk + R)

gdzie:
WNkz - wskaźnik narzutu kosztów zakupu,
Kzp - koszty zakupu na początek okresu,
Kzb - koszty zakupu poniesione w bieżącym okresie sprawozdawczym,
Zk - zapas materiałów lub towarów na koniec okresu,
R - rozchód materiałów lub towarów w okresie sprawozdawczym

Narzut kosztów zakupu przypadający na rozchód materiałów lub towarów oblicza się za pomocą następującego wzoru:

NKz = R × WNkz gdzie:
NKz - narzut kosztów zakupu,
R - rozchód materiałów lub towarów w okresie sprawozdawczym,
WNkz - wskaźnik narzutu kosztów zakupu

Narzut kosztów zakupu przypadający na zapas materiałów lub towarów oblicza się za pomocą następującego wzoru:

NKz = Zk × WNkz gdzie:
NKz - narzut kosztów zakupu,
Zk - zapas materiałów lub towarów na koniec okresu,
WNkz - wskaźnik narzutu kosztów zakupu

Uwaga: Decyzję w sprawie sposobu rozliczania kosztów w czasie podejmuje kierownik jednostki i zapisuje w polityce rachunkowości.

Uproszczenia przy rozliczaniu kosztów dotyczących różnych okresów sprawozdawczych

Teoretycznie każdy koszt dotyczący przyszłego okresu sprawozdawczego wymaga rozliczenia w czasie. W odniesieniu jednak do kosztów podlegających rozliczeniu w czasie, których kwota z punktu widzenia rzetelnego i jasnego przedstawienia sytuacji majątkowej i finansowej oraz wyniku finansowego jest nieistotna, można zastosować uproszczenie na podstawie art. 4 ust. 4 ustawy o rachunkowości. Uproszczenie to może polegać na tym, że wydatek w części dotyczącej bieżącego roku odnosi się jednorazowo w koszty tego roku (w momencie poniesienia bez rozliczenia w czasie co miesiąc), a w części dotyczącej kolejnych lat ujmuje się na koncie 64-0 "Czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów" lub 65-1 "Inne rozliczenia międzyokresowe" i odnosi w koszty bilansowe, jednorazowo na początku każdego roku obrotowego. Jedynie w wyjątkowej sytuacji, przy małej istotności kosztu, za dopuszczalne można także uznać uproszczenie polegające na jednorazowym odpisaniu w koszty całego wydatku.

Ocena, czy kwoty podlegające rozliczaniu w czasie są istotne, czy też nieistotne, należy do samej jednostki. Każda jednostka powinna samodzielnie przyjąć próg istotności na zasadzie szacunkowej. Określając próg istotności stosuje się często ilościowe (ustalone procentowo) poziomy istotności oparte na wielkościach zysku brutto, zysku netto, przychodów ze sprzedaży, sumy bilansowej, sumy aktywów netto. W literaturze przedmiotu przy ustalaniu progu istotności przyjmuje się przykładowo następujące wartości:

  • 0,5%-1% sumy bilansowej,
  • 5%-10% wyniku finansowego brutto,
  • 0,5%-1% przychodów ze sprzedaży.

Z kolei według Międzynarodowej Federacji Księgowych (IFAC) istotność określa (mierzy) się w stosunku procentowym do wyniku finansowego brutto (3%-7%), przychodów (1%-3%) i sumy bilansowej (1%-3%).

Przypominamy jednak, iż informacje wykazywane w sprawozdaniu finansowym uznaje się za istotne, gdy ich pominięcie lub zniekształcenie może wpływać na decyzje podejmowane na ich podstawie przez użytkowników tych sprawozdań. Ponadto jednostka, pomijając nieistotne pozycje, powinna pamiętać, aby wszystkie nieistotne pozycje o podobnym charakterze łącznie nie okazały się istotne (zob. art. 8 ust. 1 oraz art. 4 ust. 4a ustawy o rachunkowości).

Uwaga: Decyzję w sprawie przyjęcia progu istotności podejmuje kierownik jednostki i zapisuje w polityce rachunkowości.

Ewidencja księgowa czynnych rozliczeń międzyokresowych kosztów

Do ujęcia kosztów rozliczanych w czasie związanych z działalnością operacyjną jednostki służy konto 64-0 "Czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów". Wartości ujęte na tym koncie stopniowo rozlicza się w czasie przez ich odnoszenie w odpowiednie koszty działalności operacyjnej. Ewidencja i rozliczanie czynnych rozliczeń międzyokresowych kosztów może przebiegać na dwa sposoby.

I sposób - rozwiązanie wzorcowe

Najczęściej koszty zakwalifikowane do czynnych rozliczeń międzyokresowych ujmuje się wstępnie, na podstawie dowodów źródłowych na kontach kosztów rodzajowych, a następnie za pośrednictwem konta 49 "Rozliczenie kosztów" przenosi się na konto 64-0. Przy tym sposobie ewidencji, w przypadku sporządzania rachunku zysków i strat metodą porównawczą, zmiana stanu konta 64-0 jest uwzględniana w zmianie stanu produktów.

Ujęcie kosztu wynikającego z dowodu księgowego Przeniesienie kosztu do rozliczenia w czasie Zarachowanie kosztu do okresu, którego dotyczy
Jednostka prowadzi ewidencję kosztów tylko na kontach zespołu 4
- Wn konto 40 "Koszty według rodzajów",
- Ma konto 21 "Rozrachunki z dostawcami", 24 "Pozostałe rozrachunki" lub 30 "Rozliczenie zakupu"
- Wn konto 64-0 "Czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów",
- Ma konto 49 "Rozliczenie kosztów"
- Wn konto 49 "Rozliczenie kosztów",
- Ma konto 64-0 "Czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów"
Jednostka prowadzi ewidencję kosztów na kontach zespołu 4 i 5
- Wn konto 40 "Koszty według rodzajów",
- Ma konto 21 "Rozrachunki z dostawcami", 24 "Pozostałe rozrachunki" lub 30 "Rozliczenie zakupu"
- Wn konto 64-0 "Czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów",
- Ma konto 49 "Rozliczenie kosztów"
- Wn konto zespołu 5,
- Ma konto 64-0 "Czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów"
Jednostka prowadzi ewidencję kosztów tylko na kontach zespołu 5
- Wn konto 64-0 "Czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów",
- Ma konto 21 "Rozrachunki z dostawcami", 24 "Pozostałe rozrachunki" lub 30 "Rozliczenie zakupu"
- Wn konto zespołu 5,
- Ma konto 64-0 "Czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów"

II sposób - rozwiązanie alternatywne

W jednostkach stosujących ewidencję kosztów tylko na kontach zespołu 4 lub na kontach zespołu 4 i 5 koszty przewidziane do rozliczenia w czasie można ujmować wprost z dokumentów źródłowych na koncie 64-0, tj. z pominięciem kont 40 i 49. Przy tym sposobie ewidencji czynnych rozliczeń międzyokresowych kosztów, w przypadku sporządzania rachunku zysków i strat metodą porównawczą, zmiana stanu konta 64-0 nie jest uwzględniana w zmianie stanu produktów.

Ujęcie kosztu wynikającego z dowodu księgowego do rozliczenia w czasie Zarachowanie kosztu do okresu, którego dotyczy
Jednostka prowadzi ewidencję kosztów tylko na kontach zespołu 4
- Wn konto 64-0 "Czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów",
- Ma konto 21 "Rozrachunki z dostawcami", 24 "Pozostałe rozrachunki" lub 30 "Rozliczenie zakupu"
- Wn konto 40 "Koszty według rodzajów",
- Ma konto 64-0 "Czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów"
Jednostka prowadzi ewidencję kosztów na kontach zespołu 4 i 5
- Wn konto 64-0 "Czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów",
- Ma konto 21 "Rozrachunki z dostawcami", 24 "Pozostałe rozrachunki" lub 30 "Rozliczenie zakupu"
- Wn konto 40 "Koszty według rodzajów",
- Ma konto 64-0 "Czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów"
oraz równolegle:
- Wn konto zespołu 5,
- Ma konto 49 "Rozliczenie kosztów"

Uwaga: Decyzję w sprawie sposobu ewidencji i rozliczania czynnych rozliczeń międzyokresowych kosztów podejmuje kierownik jednostki i zapisuje w polityce rachunkowości.

 Jeśli nie znalazłeś informacji, której szukasz,
wejdź do serwisu
www.PoradnikKsiegowego.pl » 
Więcej w zasobach płatnych

Serwis Głównego Księgowego

Gazeta Podatkowa

Terminarz

kwiecień 2024
PN WT ŚR CZ PT SO ND
1
3
4
6
7
9
11
13
14
17
18
19
20
21
24
26
27
28
IIIIIIIVVVIVIIVIIIIXXXIXII
sklep.gofin.pl - RABATY, NAGRODY, PROMOCJE
NEWSLETTERY
Fachowe czasopisma - PoznajProdukty.gofin.pl
Zasady rachunkowości w jednostkach i zakładach budżetowych
Rachunkowość finansowa, budżetowa, w przykładach liczbowych ...
Vademecum Podatnika - podstawowe informacje dotyczące podatków
Przydatne linki
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • niezbędnego zapewnienia prawidłowego działania Serwisów (utrzymania sesji),
  • realizacji funkcjonalności ułatwiających obsługę Serwisu,
  • dopasowania reklam w serwisach społecznościowych,
  • analizy statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
  • zbierania i przetwarzania danych w celu wyświetlenia reklam produktów własnych i klientów reklamowych oraz do śledzenia użytkowników, kliknięć i konwersji wyświetlanych reklam.
Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z Serwisu, w celu administrowania Serwisem, dostosowania treści Serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika Serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z Serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam są partnerzy Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Google Inc, Facebook Inc.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych
  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy.

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora.

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora.

  • Dobrowolna zgoda.

    Aby móc realizować cele:
    - zapamiętania Pani/Pana decyzji w Serwisach w zakresie korzystania z dostępnych opcjonalnie funkcjonalności,
    - analiz statystyk ruchu i reklam w Serwisach,
    - dopasowania reklam w serwisach społecznościowych,
    - wyświetlania spersonalizowanych reklam produktów własnych i klientów reklamowych oraz do śledzenia użytkowników, kliknięć i konwersji wyświetlanych reklam w związku z odwiedzaniem niniejszego Serwisu internetowego partnerzy Wydawnictwa Podatkowego Gofin sp. z o.o. muszą mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych.

Potrzebna jest Nam Pani/Pana dobrowolna zgoda na zapisy w plikach cookies w celach realizacji powyższych celów.
W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na zapisywanie informacji w plikach cookies przez kliknięcie przycisku „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody. Istnieje możliwość skorzystania z „ustawień zaawansowanych” plików cookies w celu określenia indywidualnych zgód na zapis wybranych plików cookies realizujących wybrane cele.