vademecum księgowego, prowadzenie ksiąg rachunkowych, księgi podatkowe
lupa
Oświadczenie dla ubiegających się o świadczenie chorobowe za okres kwarantanny po przekroczeniu granicy dostępne jest w serwisie www.druki.gofin.pl »Wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacenia składek ZUS oraz wnioski o świadczenie postojowe dostępne są w serwisie www.druki.gofin.pl »POMOC DLA PRACODAWCY W RAMACH TARCZY ANTYKRYZYSOWEJ (zobacz więcej)
Zamknij
A A A

Zasady sporządzania rachunku przepływów pieniężnych krok po kroku - Dodatek nr 4 do Zeszytów Metodycznych Rachunkowości nr 5 (413) z dnia 1.03.2016

Zmiana stanu zapasów i inne korekty działalności operacyjnej

Zmiana stanu zapasów

Prezentacja zapasów w bilansie oznacza, że jednostka na dzień bilansowy posiada pochodzące z zakupów materiały do przetworzenia lub gotowe do sprzedaży towary, bądź poniosła uzasadnione nakłady na wytworzenie we własnym zakresie produktów (zarówno produktów gotowych, jak i będących jeszcze w trakcie przerobu), ale powiązany z tymi zdarzeniami wydatek nie przerodził się jeszcze w koszt. Najczęściej koszt z tego tytułu ujęty będzie w momencie "opuszczenia", przez te składniki majątku, aktywów jednostki.

Odroczenie wykazania kosztu związanego z wykazaniem pozycji zapasów powoduje, że nawet przy gotówkowych płatnościach za te składniki majątku nie ma bezpośredniego związku pomiędzy wydatkiem i kosztem. Taka sytuacja, podczas sporządzania rachunku przepływów pieniężnych, powoduje konieczność korekty wyniku memoriałowego. Korekta ta opiera się na bilansowej zmianie wartości zapasów, gdyż to wartości wykazane w sprawozdaniu jednostki są powiązane z wydatkiem, który jeszcze nie stał się kosztem.

Zapasy można postrzegać jako "zamrożone" środki pieniężne, które nie stały się kosztem lecz, zgodnie z przewidywaniami jednostki, staną się nim w krótkim czasie. Na tej podstawie określić można znak korekty - wzrost zapasów wiąże się z brakiem kosztu przy jednoczesnym wydatkowaniu gotówki, co oznacza wypływ środków finansowych, które nie przerodziły się w koszt. Taką sytuację wykazuje się ze znakiem minus. Natomiast zmniejszenie stanu zapasów co do zasady, oznacza odniesienie ich w koszty bez dodatkowego przepływu pieniężnego co koryguje się ze znakiem plus.

Przykład

Spółka komandytowa "Alfa" rozpoczęła działalność gospodarczą w 2015 r. W tym samym roku wystąpiły w jednostce następujące operacje gospodarcze:

1) zakupiono za gotówkę materiały o wartości: 110.000 zł,

2) zakupiono za gotówkę towary o wartości: 42.000 zł,

3) wydano na potrzeby produkcji materiały o wartości: 60.000 zł,

4) poniesiono inne koszty produkcji na kwotę: 39.000 zł, które opłacono gotówką,

5) przyjęto z produkcji wyroby gotowe o wartości: 71.000 zł, pozostała na koncie 50 "Produkcja podstawowa" kwota stanowi produkcję w toku,

6) wpłacono zaliczkę w wysokości: 16.000 zł na poczet zakupu towarów, których nie otrzymano do dnia bilansowego.

Jednostka nie dokonała żadnej transakcji sprzedaży w danym roku. Na koniec roku wykazała zatem następujące stany pozycji zapasów:

1) materiały: 50.000 zł,

2) półprodukty i produkcja w toku: 28.000 zł,

3) wyroby gotowe: 71.000 zł

4) towary: 42.000 zł,

5) zaliczki na dostawy: 16.000 zł.

Bilansowa zmiana stanu zapasów wynosi zatem: 207.000 zł. Korekta wykazana w rachunku przepływów pieniężnych sporządzonym metodą pośrednią będzie równa tej kwocie, ale wykazana ze znakiem minus, ze względu na "zamrożenie" środków pieniężnych w pozycji zapasów. Jednocześnie jest to kwota równa poniesionym przez spółkę wydatkom na zapasy (110.000 zł + 42.000 zł + 39.000 zł + 16.000 zł), co przy braku innych transakcji pozwala uzyskać zgodność z metodą bezpośrednią rachunku przepływów pieniężnych.

Ze względu na to, że zapasy są elementem majątku obrotowego, a zatem podlegają wykorzystaniu w trakcie roku bilansowego, konieczne jest uważne przeanalizowanie zdarzeń gospodarczych składających się na obrót zapasami. Nie zawsze bowiem zmiana wartości zapasów wynika z ich nabycia, sprzedaży czy zużycia. W praktyce wyróżnić można szereg innych operacji wpływających na zmianę wartości zapasów. Zalicza się do nich zarówno operacje wpływające na wynik finansowy, jak np. odpis aktualizujący wartość czy nadwyżki i niedobory inwentaryzacyjne, jak i operacje niewpływające na koszty, np. przekwalifikowanie do środków trwałych czy przekazanie zapasów w zamian za zobowiązania.

W związku z pewnymi zdarzeniami o charakterze niepieniężnym, wpływającymi na pozycję zapasów, bilansowa zmiana stanu zapasów nie zawsze pokryje się z kwotą wykazywaną w rachunku przepływów pieniężnych. Konieczne jest bowiem wyeliminowanie operacji niepieniężnych dotyczących innych niż operacyjna sfer działalności. Stąd korekcie podlegają m.in. operacje otrzymania lub przekazania zapasów z tytułu wkładu niepieniężnego, jak również zdarzenia dotyczące przekwalifikowania zapasów na środki trwałe, czy środki trwałe w budowie lub z tych pozycji do zapasów.

Przykład

Spółka z o.o. "Beta" zajmuje się handlem samochodami ciężarowymi, które ewidencjonuje jako towary. Stan zapasów na początek roku wynosił: 1.040.000 zł. W 2015 r. w jednostce wystąpiły m.in. następujące operacje gospodarcze:

1) zakupiono 4 samochody o łącznej wartości: 440.000 zł; wszystkie zobowiązania związane z zakupami były na dzień bilansowy uregulowane,

2) wniesiono aportem do spółki z o.o. "Gama" towary o wartości: 250.000 zł,

3) podjęto decyzję o przekwalifikowaniu jednego z samochodów do środków trwałych i wykorzystaniu go na potrzeby własne; wartość samochodu to: 90.000 zł,

4) sprzedano 9 samochodów, których łączna wartość wyniosła: 675.000 zł; wszystkie należności związane ze sprzedażą były na dzień bilansowy uregulowane.

Bilansowa zmiana stanu zapasów wyniosła zatem: - 575.000 zł. Jednostka dokonując analizy poszczególnych operacji stwierdziła, że operacje wniesienia aportem towarów i przekwalifikowania towarów na środki trwałe wymagają wyeliminowania.

W rachunku przepływów pieniężnych za 2015 r., sporządzonym metodą pośrednią, powyższe operacje ujęto w korektach z działalności operacyjnej, wykazując (w uproszczeniu) w pozycji A.II.6. "Zmiana stanu zapasów" kwotę: + 235.000 zł.

Jeśli zachodzi różnica między zmianą stanu tej pozycji w rachunku przepływów pieniężnych oraz w bilansie, to przyczynę powstania różnicy wyjaśnia się w informacji dodatkowej sporządzonej według załącznika nr 1 do ustawy o rachunkowości.

W tym miejscu należy zaznaczyć, że również niektóre operacje o charakterze niepieniężnym mogą znaleźć swoje odzwierciedlenie w pozycji A.II.6. "Zmiana stanu zapasów". Dla przykładu, często podnoszoną kwestią są odpisy aktualizujące aktywa. Odpisy te nie mają charakteru pieniężnego, wynikają z zastosowania zasady ostrożności w celu wykazania aktywów w wartości możliwych do uzyskania korzyści ekonomicznych. Operacja ta koryguje zatem wycenę tych pozycji bilansowych i jednocześnie wpływa na wynik finansowy. Dotyczy ona jednak działalności operacyjnej, a to oznacza, że jej skutki są już eliminowane w samej zmianie stanu pozycji bilansowej. Naliczony odpis aktualizujący, zmniejsza bowiem bilansową wartość zapasów ale jednocześnie wpływa na spadek wyniku finansowego. Wykazanie odpisu w wartości korekty jest zatem równoznaczne z samoczynną eliminacją wypływu tego zdarzenia na przepływy pieniężne.

Przykład

Spółka jawna "Eta" na początku 2015 r. wykazywała towary o wartości: 60.000 zł. W trakcie 2015 r. w jednostce wystąpiły m.in. następujące operacje gospodarcze:

1) zakupiono za gotówkę towary za: 10.000 zł,

2) dokonano odpisu aktualizującego wartość towarów w kwocie: 8.000 zł.

W jednostce nie doszło do sprzedaży zapasów, zatem ich stan (wartość po uwzględnieniu odpisu aktualizującego) na koniec 2015 r. wyniósł: 62.000 zł. Wynik finansowy jednostki to strata o wartości: 8.000 zł, wynikająca z naliczonego odpisu aktualizującego, natomiast w rachunku przepływów pieniężnych, sporządzonym metodą bezpośrednią, odnotowany będzie tylko wydatek na: 10.000 zł, dotyczący zakupu nowych towarów.

W metodzie pośredniej, należy dokonać korekty wyniku finansowego o bilansową zmianę stanu zapasów: 62.000 zł - 60.000 zł = 2.000 zł. W tej zmianie stanu uwzględniony jest już odpis aktualizujący wartość zapasów. Przepływ pieniężny z działalności operacyjnej w metodzie pośredniej wyniesie zatem: - 8.000 zł - 2.000 zł = - 10.000 zł, co jest zgodne z przepływami pieniężnymi sporządzanymi metodą bezpośrednią.

Podobna sytuacja wystąpi z innymi zdarzeniami o charakterze niepieniężnym, które w pełni znajdą swoje rozliczenie w działalności operacyjnej rachunku przepływów pieniężnych, jak np. przy regulowaniu zobowiązań handlowych zapasami czy przy ujawnieniu różnic inwentaryzacyjnych.

Inne korekty doprowadzające memoriałowy wynik finansowy do operacyjnych przepływów pieniężnych

Korekty memoriałowego wyniku finansowego w celu doprowadzenia go do operacyjnych przepływów pieniężnych obejmują: niepieniężne zdarzenia związane z działalnością operacyjną, zdarzenia nieujęte w wyniku finansowym, które skutkowały przepływem środków pieniężnych oraz operacje o charakterze "technicznym", związane z wyeliminowaniem z przepływów z działalności operacyjnej tych operacji, które należą do sfer działalności inwestycyjnej lub finansowej. Opisane wcześniej korekty dotyczące poszczególnych pozycji bilansu oraz rachunku zysków i strat, nie obejmują w pełni wszystkich przypadków w których dokonanie korekty jest konieczne. Wynika to z olbrzymiej dynamiki procesów gospodarczych, która wzmaga różnorodność transakcji występujących w praktyce gospodarczej. Zdarzenia gospodarcze, które wymagają korekty w obszarze działalności operacyjnej, a nie można przypisać ich do żadnej z pozostałych korekt, powinny zostać wykazane w innych korektach.

Pozycja ta ma charakter szczególny, cechujący się dużą uznaniowością, którą należy rozpatrywać w kontekście zarówno charakteru danej transakcji, specyfiki prowadzonej działalności gospodarczej, zapisów w polityce rachunkowości jednostki itp. Pomocny w ocenie zdarzeń mieszczących się w zakresie tej korekty jest KSR nr 1, gdzie przytoczone są przykładowe operacje, które można ująć w tej pozycji, w tym m.in.:

  • niepieniężne zyski lub straty nadzwyczajne w składnikach działalności inwestycyjnej (jeśli nie zostały one ujęte w korekcie A.II.4),
     
  • umorzenie udzielonych lub zaciągniętych pożyczek, kredytów czy innych zobowiązań finansowych,
     
  • dotacje odnoszone w pełni na wynik finansowy w roku otrzymania,
     
  • aktualizacja wyceny aktywów finansowych, jeżeli jej skutki są odnoszone na wynik finansowy (chyba że jednostka wykazuje ją w pozycji A.II.4 rachunku przepływów).
Przykład

W spółce z o.o. "Delta" wystąpiły w 2015 r. następujące operacje gospodarcze:

1) jednostka otrzymała od udziałowców pożyczkę w wysokości: 40.000 zł; przed końcem roku, pożyczka została w pełni umorzona,

2) za kwotę pożyczki spółka nabyła udziały spółki z o.o. "Zeta", które zakwalifikowała do instrumentów finansowych przeznaczonych do obrotu i wyceniła na dzień bilansowy w wartości godziwej; wartość udziałów na dzień bilansowy wyniosła: 47.000 zł,

3) otrzymano dotację bezzwrotną na pokrycie wydatków operacyjnych o wartości: 9.000 zł, którą odniesiono jednorazowo na pozostałe przychody operacyjne,

4) wskutek pożaru zniszczeniu uległ budowany magazyn (środki trwałe w budowie); jednostka odniosła na pozostałe koszty operacyjne kwotę: 25.000 zł.

Dokonując analizy powyższych zdarzeń jednostka stwierdziła, że:

1) wpływ gotówki z pożyczki jest formą finansowania, zatem powinien pojawić się w przepływach z działalności finansowej, jednak umorzenie tego zobowiązania finansowego, będzie wykazane w przepływach z działalności operacyjnej w pozycji A.II.10. "Inne korekty",

2) nabycie udziałów w spółce jest wydatkiem inwestycyjnym, lecz przeszacowanie wartości odniesione na wynik finansowy, bez przepływu pieniężnego, powinno być wyeliminowane w przepływach z działalności operacyjnej; jednostka uznała, że dana transakcja jest wyjątkowa i nie chciała zaburzać przepływów w pozycji A.II.4. "Zysk (strata) z działalności inwestycyjnej", zatem zdecydowała na wykazanie transakcji w pozycji A.II.10. "Inne korekty",

3) kwota otrzymanej dotacji dotyczy finansowej sfery działalności przedsiębiorstwa; korekta z tego tytułu ma zatem charakter techniczny i wymaga eliminacji z przepływów z działalności operacyjnej z jednoczesnym wykazaniem ich w przepływach z działalności finansowej,

4) jednostka zaliczyła zdarzenie, w wyniku którego zniszczeniu uległ budynek magazynowy w budowie do kategorii nadzwyczajnych i zdecydowała na wykazanie transakcji w pozycji A.II.10. "Inne korekty".

W rachunku przepływów pieniężnych za 2015 r. sporządzonym metodą pośrednią powyższe operacje ujęto następująco (w uproszczeniu):

1) w przepływach z działalności operacyjnej w pozycji A.II.10. "Inne korekty" wykazano kwotę: - 40.000 zł - 7.000 zł - 9.000 zł + 25.000 zł = - 31.000 zł,

2) w przepływach z działalności inwestycyjnej wykazano kwotę: - 40.000 zł,

3) w przepływach z działalności finansowej wykazano kwotę: + 49.000 zł.

Zdarzenia prezentowane w pozycji A.II.10 "Inne korekty" są raczej sytuacjami wyjątkowymi, jednak przy ocenie miejsca prezentacji korekty nie warto pomijać tej pozycji. Istotne jest przy tym, aby wszystkie transakcje, które zawierają się w tej pozycji były wyczerpująco opisane w notach do rachunku przepływów pieniężnych, tak by nie zaburzyć wiernego i rzetelnego obrazu jednostki, zaprezentowanego w sprawozdaniu finansowych.

 Jeśli nie znalazłeś informacji, której szukasz,
wejdź do serwisu
www.PoradnikKsiegowego.pl » 
Więcej w zasobach płatnych

Serwis Głównego Księgowego

Gazeta Podatkowa

Terminarz

marzec 2020
PN WT ŚR CZ PT SO ND
1
3
4
7
8
13
14
15
17
18
19
21
22
24
26
27
28
29
IIIIIIIVVVIVIIVIIIIXXXIXII
sklep.gofin.pl - RABATY, NAGRODY, PROMOCJE
NEWSLETTERY
Fachowe czasopisma - PoznajProdukty.gofin.pl
Zasady rachunkowości w jednostkach i zakładach budżetowych
Rachunkowość finansowa, budżetowa, w przykładach liczbowych ...
Vademecum podatnika - podstawowe informacje dotyczące podatków
Przydatne linki

Portal Podatkowo-Księgowy

www.GOFIN.pl

www.Gofin.pl/Podatki

www.Gofin.pl/Rachunkowosc

www.Gofin.pl/Bilans

www.Gofin.pl/Prawnik-Radzi

www.Gofin.pl/Skladki-Zasilki

www.Gofin.pl/PIT

www.Gofin.pl/Prawo-Pracy

 
     
Narzędzia Księgowego

www.Asystent.Gofin.pl

www.Newslettery.Gofin.pl

www.PytaniaCzytelnikow.Gofin.pl

www.Druki.Gofin.pl

www.Orzecznictwo.Gofin.pl

www.Terminy.Gofin.pl

www.Forum.Gofin.pl

www.Przepisy.Gofin.pl

www.WideoPomocniki.Gofin.pl

www.IndeksKsiegowan.Gofin.pl

www.PrzewodnikKadrowego.Gofin.pl

www.Wskazniki.Gofin.pl

www.Interpretacje.Gofin.pl

www.PrzewodnikKsiegowego.Gofin.pl

www.WszystkoDlaKsiegowych.pl

www.Kalkulatory.Gofin.pl

   
     
Serwisy specjalistyczne

www.AutowFirmie.pl

www.PodatekodNieruchomosci.pl

www.StawkiVAT.pl

www.Czas-Pracy.pl

www.PodatekPCC.pl

www.UmowyCywilnoprawne.pl

www.EmeryturyiRenty.pl

www.PodatekVAT.pl

www.UmowyoPrace.pl

www.KalkulatoryPodatkowe.pl

www.PodatkiLokalne.pl

www.UrlopyPracownicze.pl

www.KasaFiskalna.pl

www.PoradnikKsiegowego.pl

www.UrlopyWychowawcze.pl

www.KodeksCywilny.pl

www.PoradyPodatkowe.pl

www.VademecumBHP.pl

www.KodeksPracy.pl

www.Prawnik-Rodzinny.pl

www.VademecumKadrowego.pl

www.KodeksSpolek.pl

www.PrzepisyPrawne.pl

www.VademecumKsiegowego.pl

www.LeasingFinansowy.pl

www.ReprezentacjaiReklama.pl

www.VademecumPodatnika.pl

www.LeasingOperacyjny.pl

www.RozliczeniaPodatkowe.pl

www.ZakladamyFirme.pl

www.OdliczeniaVAT.pl

www.RozliczenieDelegacji.pl

www.ZasilekChorobowy.pl

www.OrdynacjaPodatkowa.pl

www.RozliczenieWynagrodzenia.pl

www.ZasilekMacierzynski.pl

www.PlanKont.pl

www.SerwisBudzetowy.pl

www.Zasilki.pl

www.PodatekAkcyzowy.pl

www.SkladkaZUS.pl

www.ZFSS.pl

www.PodatekDochodowy.pl

www.SrodkiTrwale.pl

 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • zapewnienia prawidłowego działania serwisów (utrzymania sesji),

  • analizy statystyk ruchu i reklam w serwisach,

  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia personalizowanych reklam.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o.

Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam jest partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. (SDO). Odbiorcą informacji z plików cookies są Netsprint S.A., Google LLC oraz spółki zlecające SDO realizację kampanii reklamowej, a także podmioty badające i zliczające tę kampanię. Dane te mogą ponadto zostać udostępnione na rzecz partnerów handlowych SDO.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora w serwisie internetowym.

  • Dobrowolna zgoda

    Aby móc wyświetlać spersonalizowane reklamy dopasowane do Pani/Pana zainteresowań, partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. musi mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych. Udzielenie takiej zgody jest całkowicie dobrowolne (nie ma obowiązku jej udzielenia).

Zgoda

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na przetwarzanie Pani/Pana danych osobowych w związku z możliwością wyświetlenia reklam dopasowanych do Pani/Pana zainteresowań poprzez kliknięcie w przycisk „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody.