vademecum księgowego, prowadzenie ksiąg rachunkowych, księgi podatkowe
lupa
A A A

Przygotowanie do sporządzenia sprawozdania finansowego za 2016 r. - Dodatek nr 13 do Zeszytów Metodycznych Rachunkowości nr 20 (428) z dnia 20.10.2016

Wycena bilansowa kredytu według skorygowanej ceny nabycia

Obowiązek stosowania przepisów rozporządzenia o instrumentach finansowych

Obowiązek stosowania przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych (Dz. U. nr 149, poz. 1674 ze zm.) - zwanego dalej rozporządzeniem o instrumentach finansowych - jest nałożony na wszystkie jednostki prowadzące księgi rachunkowe zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości. Od wymogu tego mogą być zwolnione jednostki, które spełniają warunki określone w art. 28b ust. 1 ustawy o rachunkowości, tzn. jednostki, które za poprzedni rok obrotowy nie przekroczyły co najmniej dwóch z następujących trzech wielkości, tj.:

1) 17.000.000 zł - w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego,

2) 34.000.000 zł - w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy,

3) 50 osób - w przypadku średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty.

Przy czym ze zwolnienia tego nie mogą skorzystać jednostki, o których mowa w art. 3 ust. 1e pkt 1-6 oraz jednostko mikro (które na podstawie art. 28a nie wyceniają aktywów i pasywów według wartości godzinowej i skorygowanej ceny nabycia).

Jednostki, które skorzystają z ww. uproszczenia mogą dokonywać wyceny oraz prezentacji instrumentów finansowych w oparciu tylko o przepisy ustawy o rachunkowości, pod warunkiem jednak, że nie będzie to wywierało istotnie ujemnego wpływu na realizację zasady rzetelnego i jasnego przedstawiania sytuacji majątkowej i finansowej oraz wyniku finansowego jednostki.

Zasady wyceny kredytu jako zobowiązania finansowego

Kredyt jest zobowiązaniem finansowym, stanowiącym obowiązek wydania aktywów finansowych. Ogólna zasada - wskazana w art. 28 ust. 1 pkt 8 ustawy o rachunkowości - mówi, że zobowiązania wycenia się nie rzadziej niż na dzień bilansowy w kwocie wymagającej zapłaty. W art. 28 ust. 1 pkt 8a zastrzeżono jednak, że zobowiązania finansowe mogą być wyceniane według skorygowanej ceny nabycia, a jeżeli jednostka przeznacza je do sprzedaży w okresie do 3 miesięcy, to według wartości rynkowej lub inaczej określonej wartości godziwej. Przepis ten daje jednostce możliwość zastosowania wyceny kredytu w skorygowanej cenie nabycia. Przy czym, jeżeli jednostka zobowiązana jest do stosowania przepisów rozporządzenia o instrumentach finansowych lub sama podjęła taką decyzję, to ma obowiązek wyceny kredytu w skorygowanej cenie nabycia (zob. § 18 ust. 1 ww. rozporządzenia).

Definicja skorygowanej ceny nabycia została określona identycznie zarówno w ustawie o rachunkowości, jak i w ww. rozporządzeniu. Jest to cena nabycia (wartość), w jakiej składnik aktywów finansowych lub zobowiązań finansowych został po raz pierwszy wprowadzony do ksiąg rachunkowych (wartość początkowa), pomniejszona o spłaty wartości nominalnej (kapitału podstawowego), odpowiednio skorygowana o skumulowaną kwotę zdyskontowanej różnicy między wartością początkową składnika i jego wartością w terminie wymagalności, wyliczoną za pomocą efektywnej stopy procentowej, a także pomniejszona o odpisy aktualizujące wartość.

Natomiast efektywna stopa procentowa jest to stopa, za pomocą której następuje zdyskontowanie do bieżącej wartości związanych z instrumentem finansowym przyszłych przepływów pieniężnych oczekiwanych w okresie do terminu wymagalności, a w przypadku instrumentów o zmiennej stopie procentowej - do terminu następnego oszacowania przez rynek poziomu odniesienia. Efektywna stopa procentowa stanowi wewnętrzną stopę zwrotu składnika aktywów lub zobowiązania finansowego za dany okres. Przy wyliczeniu skumulowanej kwoty dyskonta aktywów finansowych i zobowiązań finansowych za pomocą efektywnej stopy procentowej uwzględnia się wszelkie opłaty płacone lub otrzymywane przez strony kontraktu (§ 3 pkt 11 rozporządzenia o instrumentach finansowych).

Co ważne, skorygowaną cenę nabycia instrumentu finansowego ustala się w walucie, na jaką opiewa ten instrument, np. w EUR, jeżeli zaciągnięto kredyt w tej walucie. Wartość ustalona według skorygowanej ceny nabycia, podlega przeliczeniu na dzień bilansowy po średnim kursie NBP ogłoszonym na ten dzień (zob. § 17 ww. rozporządzenia i art. 30 ust. 1 ustawy o rachunkowości).

Należy mieć na uwadze, że celem wyceny zobowiązań finansowych w skorygowanej cenie nabycia jest równomierne, proporcjonalne do zaangażowania obcego kapitału w finansowanie działalności, rozłożenie w czasie kosztów tego finansowania pod postacią odsetek, opłat, prowizji i innych płatności.

Wszystkie koszty transakcyjne poniesione przed zawarciem umowy kredytowej lub w dacie jej zawarcia, jako wiążące się bezpośrednio z zaciągnięciem kredytu, korygują wartość początkową zobowiązania z tytułu kredytu. Do momentu zaciągnięcia kredytu koszty te gromadzi się na koncie czynnych rozliczeń międzyokresowych kosztów i następnie w momencie otrzymania kredytu odnosi na zmniejszenie zobowiązania z tytułu kredytu.

Załóżmy, że mamy do czynienia z kredytem, od którego odsetki pobierane są na bieżąco, brak jest istotnych prowizji, a kredyt nie jest spłacany w tzw. stałych ratach kapitałowo-odsetkowych. Zastosowanie do wyceny kredytu skorygowanej ceny nabycia da wówczas wyniki takie same lub nieistotnie różne od tych, jakie uzyskalibyśmy stosując wycenę w kwocie wymagającej zapłaty. Dlatego też w takich przypadkach często nie dokonuje się osobnej wyceny w skorygowanej cenie nabycia, lecz wycenia taki kredyt w wartości nominalnej, powiększonej o odsetki. Zastosowanie tego uproszczenia nie zmienia faktu, że kredyt taki jest instrumentem finansowym wycenianym w skorygowanej cenie nabycia.

Ustalenie wewnętrznej stopy zwrotu i kwoty zobowiązania
z tytułu kredytu na dzień bilansowy

Przykład

I. Założenia:

  1. Spółka z o.o. na początku bieżącego roku otrzymała kredyt w kwocie: 200.000 EUR, który spłaca w pięciu rocznych ratach, a odsetki są pobierane na koniec każdego roku. Oprocentowanie wynosi: 4,25%.
     
  2. Rozkład płatności w czasie jest następujący:

a) wpływ kredytu w kwocie: 200.000 EUR,

b) 5 płatności z tytułu raty kapitałowej i odsetek - kolejno 5 okresów: 48.500 EUR, 46.800 EUR, 45.100 EUR, 43.400 EUR i 41.700 EUR.

II. Ustalenie kwoty zobowiązania, w sytuacji gdy bank nie pobrał prowizji:

Na dzień uruchomienia kredytu wartość zobowiązania finansowego z tytułu kredytu wynosi: 200.000 EUR.

Efektywna stopa procentowa wynosi: 4,25% i została wyliczona przy zastosowaniu funkcji IRR arkusza kalkulacyjnego Excel, uwzględniając harmonogram spłat.

Okres 0 1 2 3 4 5 IRR
Przepływy pieniężne
do kalkulacji IRR
- 200.000 (wpływ kredytu,
zawsze ze znakiem minus)
48.500 46.800 45.100 43.400 41.700 = 4,25%

W przykładzie uzyskano IRR na poziomie 4,25%, tj. na takim samym poziomie, jak oprocentowanie kredytu.

Na koniec pierwszego okresu kwota zobowiązania będzie następująca:

1) wartość początkowa:  200.000 EUR,
2) spłata wartości początkowej:  - 40.000 EUR,
3) spłata odsetek:  - 8.500 EUR,
4) odsetki wyliczone według IRR, tj.: 200.000 EUR × 4,25%  + 8.500 EUR,
_____________
5) wynik:  160.000 EUR.

Ustaloną kwotę przelicza się na złote, stosując średni kurs ogłoszony przez NBP na dzień wyceny zobowiązania.

W rozważanym przypadku otrzymany wynik: 160.000 EUR na koniec okresu jest taki sam, jak przy wycenie w kwocie wymagającej zapłaty (zakładając, że odsetki pobrano w ostatnim dniu okresu).

III. Ustalenie kwoty zobowiązania, w sytuacji gdy bank pobrał prowizję:

Jeśli jednak przy wypłacie bank pobierze prowizję, to należy ją uwzględnić w kwocie kredytu, np. przy prowizji: 5.000 EUR należy podać kredyt po uwzględnieniu tej prowizji, tj. kwotę: - 195.000 EUR. IRR nie będzie wtedy równe stopie procentowej, tylko wyższe.

Efektywna stopa procentowa wynosi: 5,1858% i została wyliczona przy zastosowaniu funkcji IRR arkusza kalkulacyjnego Excel, uwzględniając harmonogram spłat kredytu.

Okres 0 1 2 3 4 5 IRR
Przepływy pieniężne
do kalkulacji IRR
- 195.000 (wpływ kredytu,
zawsze ze znakiem minus)
48.500 46.800 45.100 43.400 41.700 = 5,1858%

Wycena kredytu na koniec okresu w skorygowanej cenie nabycia będzie następująca:

1) wartość początkowa:  195.000 EUR,
2) spłata wartości początkowej:  - 40.000 EUR,
3) spłata odsetek:  - 8.500 EUR,
4) odsetki wyliczone według IRR, tj.: 200.000 EUR × 5,1858%  + 10.371,60 EUR,
_______________
5) wynik:  156.871,60 EUR.

Wynik przelicza się na złote według średniego kursu ogłoszonego przez NBP na dzień wyceny zobowiązania.

 Jeśli nie znalazłeś informacji, której szukasz,
wejdź do serwisu
www.PrzewodnikKsiegowego.pl » 
Więcej w zasobach płatnych
Promocje w prenumeracie na 2017 rok - www.sklep.gofin.pl
PRZEWODNIKI on-line Księgowego i Kadrowego
Pomocniki Księgowego

Terminarz

styczeń 2017
PN WT ŚR CZ PT SO ND
1
3
4
6
7
8
11
12
13
14
15
17
19
21
22
24
27
28
29
ASYSTENT GOFIN - Darmowa aplikacja dla Księgowych
sklep.gofin.pl - RABATY, NAGRODY, PROMOCJE
NEWSLETTERY
Fachowe czasopisma - PoznajProdukty.gofin.pl
Zasady rachunkowości w jednostkach i zakładach budżetowych
Rachunkowość finansowa, budżetowa, w przykładach liczbowych ...
Vademecum podatnika - podstawowe informacje dotyczące podatków
Przydatne linki

Portal Podatkowo-Księgowy

www.GOFIN.pl

www.Gofin.pl/Podatki

www.Gofin.pl/Rachunkowosc

www.Gofin.pl/Bilans

www.Gofin.pl/Prawnik-Radzi

www.Gofin.pl/Skladki-Zasilki

www.Gofin.pl/PIT

www.Gofin.pl/Prawo-Pracy

 
     
Narzędzia Księgowego

www.Asystent.Gofin.pl

www.Newslettery.Gofin.pl

www.PytaniaCzytelnikow.Gofin.pl

www.Druki.Gofin.pl

www.Orzecznictwo.Gofin.pl

www.Terminy.Gofin.pl

www.Forum.Gofin.pl

www.Przepisy.Gofin.pl

www.WideoPomocniki.Gofin.pl

www.Interpretacje.Gofin.pl

www.PrzewodnikKadrowego.Gofin.pl

www.Wskazniki.Gofin.pl

www.Kalkulatory.Gofin.pl

www.PrzewodnikKsiegowego.Gofin.pl

www.WszystkoDlaKsiegowych.pl

     
Serwisy specjalistyczne

www.AutowFirmie.pl

www.PodatekodNieruchomosci.pl

www.StawkiVAT.pl

www.Czas-Pracy.pl

www.PodatekPCC.pl

www.UmowyCywilnoprawne.pl

www.EmeryturyiRenty.pl

www.PodatekVAT.pl

www.UmowyoPrace.pl

www.KalkulatoryPodatkowe.pl

www.PodatkiLokalne.pl

www.UrlopyPracownicze.pl

www.KasaFiskalna.pl

www.PoradnikKsiegowego.pl

www.UrlopyWychowawcze.pl

www.KodeksCywilny.pl

www.PoradyPodatkowe.pl

www.VademecumBHP.pl

www.KodeksPracy.pl

www.Prawnik-Rodzinny.pl

www.VademecumKadrowego.pl

www.KodeksSpolek.pl

www.PrzepisyPrawne.pl

www.VademecumKsiegowego.pl

www.LeasingFinansowy.pl

www.ReprezentacjaiReklama.pl

www.VademecumPodatnika.pl

www.LeasingOperacyjny.pl

www.RozliczeniaPodatkowe.pl

www.ZakladamyFirme.pl

www.OdliczeniaVAT.pl

www.RozliczenieDelegacji.pl

www.ZasilekChorobowy.pl

www.OrdynacjaPodatkowa.pl

www.RozliczenieWynagrodzenia.pl

www.ZasilekMacierzynski.pl

www.PlanKont.pl

www.SerwisBudzetowy.pl

www.Zasilki.pl

www.PodatekAkcyzowy.pl

www.SkladkaZUS.pl

www.ZFSS.pl

www.PodatekDochodowy.pl

www.SrodkiTrwale.pl

 
Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
gofin
sgk
czasopisma
forum
sklep
gazeta podatkowa
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60